tel. 71 347 47 00
Koszyk0Twój koszyk jest pusty.

Koszyk

0

Twój koszyk jest pusty.

Powrót do listy porad

Teoria kamuflażu - wprowadzenie

Pomimo coraz większego nasycenia pola walki opto-elektronicznymi środkami wykrywania, kamuflaż chroniący sprzęt i żołnierzy przed wzrokiem przeciwnika nadal nie traci na znaczeniu, o czym świadczą wciąż rozpisywane konkursy na nowe wzory maskujące i wysokobudżetowe projekty badawcze prowadzone zarówno przez armie jak i firmy prywatne.

Wybór odzieży kamuflażowej jest też przedmiotem licznych dyskusji na forach graczy ASG i miłośników outdooru, a wśród toczonych sporów argumenty merytoryczne przeplatają się indywidualnymi gustami i modą. Spróbujmy więc uporządkować ten temat przyglądając się podstawowym czynnikom, które stanowią o skuteczności kamuflażowych wzorów.

 

Rosyjski maskałat w kamuflażu SS Jesień


Oszukać wzrok – kamuflaż mimetyczny i deformujący


W działaniu ludzkiego wzroku, można wyróżnić dwa powiązane ze sobą procesy - widzenie przestrzenne oraz widzenie centralne.

Widzenie przestrzenne to swoisty „system nawigacyjno-ostrzegawczy”, w jaki wyposażyła nas natura, a jego podstawową rolą jest dostarczanie informacji „gdzie-coś-jest” (oraz ewentualnie czy przedmiot się porusza). Informacje te pochodzą głównie spoza obszaru przestrzeni, na którym skupiamy swój wzrok i myśli. Widzenie przestrzenne pozwala nam przykładowo w miarę bezpiecznie poruszać się po chodniku, mimo iż jesteśmy zajęci pisaniem sms-a, zauważyć zwierze na rozległej łące, czy też na czas uchylić się przed dostrzeżonym kątem oka ciosem.

Natomiast widzenie centralne to system identyfikacji, polegający na umieszczeniu przedmiotów, na które zwróciliśmy uwagę, w kontekście naszej pamięci, czy szerzej – intelektu, dzięki czemu nasz mózg może ustalić "co-to-jest" (oraz inne szczegóły, takie jak kierunek i prędkość ruchu oraz stopień zagrożenia). Jak to działa? Przykładowo w ulicznym tłumie zwraca naszą uwagę intensywny kolor czerwony (widzenie przestrzenne), dopiero potem dostrzegamy, iż jest to osoba w czerwonym kapturze bądź czapce, mężczyzna bądź kobieta, istotna dla nas czy taka, której obecność za sekundę zignorujemy. (widzenie centralne).

Oba rodzaje widzenia otwierają spore możliwości przed projektantami kamuflażowych wzorów. Dla widzenia przestrzennego najistotniejsze czynniki warunkujące jego skuteczność to ruch, wielkość przedmiotu oraz jego kontrastowość na tle innych elementów przestrzeni. Oczywiście rozmiary ludzkiej sylwetki i ruch są trudne do skorygowania, zwłaszcza, gdy nie jesteśmy świadomi obcej obserwacji, możemy jednak zrobić wiele, aby zmniejszyć kontrast pomiędzy nami a otoczeniem.

Kamuflaż, który temu służy, nosi nazwę mimetycznego (z gr. mimesis – upodabnianie), możemy go też opisać jako „efekt kameleona” lub „wtopienia się w tło”. Najprostszą jego formą jest umundurowanie wykonane z tkaniny o jednolitej barwie, będącej uśrednieniem dominującej w danej przestrzeni palety kolorów. Będą to więc popularne „oliwki”, „khaki” czy "ochry", stosowane w wielu armiach od I wojny światowej do dziś, a także komplety mundurowe w barwie szarej, granatowej lub czarnej wykorzystywane przez policję i jednostki specjalne.

Mundur Olive Drab
 Mundur w kolorze olive drab na tle roślinności


Wadą takich mundurów, mimo niewątpliwego postępu wobec krzykliwych uniformów ery napoleońskiej, jest ich niska skuteczność na średnich i mniejszych odległościach, a główną tego przyczyną jest fakt, iż dominująca barwa przestrzeni nie dociera do nas jako gładki, jednobarwny ekran, lecz jest wielobarwnym „szumem kolorystycznym” o określonej „ziarnistości”. Tak więc stojący na tle zarośli żołnierz ubrany w oliwkową kurtkę jest wykrywany przez widzenie przestrzenne na tej samej zasadzie, jak zwróciłaby naszą uwagę jednolita szara plama na ekranie „śnieżącego” czarno-białego telewizora (patrz fot. powyżej).

Problem ten rozwiązano tworząc wzory kamuflażowe składające się z wielobarwnych plam o wielkości i kształcie zbliżonym do naturalnych elementów otoczenia typu gałązki, liście, łodygi, kępy traw czy drobne kamienie.

Duck Hunter Camo
Kamuflaż Liść Typ II
Amerykański kamuflaż Duck Hunter         Radziecki maskałat w kamuflażu Liść typ.II  


Ta druga generacja kamuflaży mimetycznych zadebiutowała w trakcie II wojny światowej a do najbardziej klasycznych wzorów tej grupy należą radziecki wzór Liść/Pietrucha i amerykański Jungle Camouflage bardziej znany jako Duck Hunter.Także po II wojnie światowej wprowadzano podobne wzory m.in. austriacki M/57 czy polski wzór Puma i do dziś kompozycje mimetyczne stanowią istotny element większości kamuflaży.

Polski kamuflaż Puma Kamuflaż austriacki M57
    Bluza w polskim kamuflażu Puma    Kurtka w austriackim kamuflażu M/57


Innym znaczącym krokiem, jaki poczyniono w celu oszukania widzenia przestrzennego, są kamuflaże foto-realistyczne, będące odwzorowaniem w skali 1-1 obrazu terenu, w jakim chcemy uniknąć wykrycia. Najlepszym przykładem są tu współczesne wzory kamuflażowe dla myśliwych, które wyglądają niczym płócienne obrazy przedstawiające roślinność leśną w sezonie jesienno-zimowym lub trzciny i bagienne trawy, powszechne w terenie, gdzie poluje się na wodne ptactwo. Wadą tych wzorów jest bardzo wąska specjalizacja - ścisłe dopasowanie do konkretnego terenu, roślinności i pory roku.

Kamuflaż fotorealistyczny
       Myśliwski kamuflaż fotorealistyczny


Kamuflaż mimetyczny, nawet ten najlepszy dla danego terenu, gwałtownie traci na skuteczności, gdy maskujący się obiekt zostanie wykryty przez widzenie przestrzenne i jego śledzenie przejmie widzenie centralne. Najczęściej winny jest ruch, a także nieciągłości w kolorystyce i fakturze przestrzeni w rodzaju łąki w lesie czy kępy krzewów w terenie zabudowanym. Sylwetka ludzka, choćby w całości pokryta brązowo-zielono-szare centki, nadal jest stosunkowo łatwo rozpoznawalna, ponieważ tym, co w największym stopniu determinuje skuteczność widzenia centralnenego, jest nie kolor, lecz kształt. Jednak także w tym aspekcie wzrok można oszukać, a zadanie to spełnia kamuflaż deformujący.

Kamuflaż Dazzle
          Kamuflaż deformujący tzw. "Dazzle Camouflage" na statku z czasów I wojny światowej.



Rozbicie sylwetki najłatwiej osiągnąć dzieląc ją na kilka-kilkanaście nieforemnych figur przy pomocy dużych, nieregularnych plam w kontrastowych kolorach. Efekt jest tym mocniejszy im bardziej utworzone plamy są rozbieżne z konturami kamuflowanego obiektu. Pokryty takim kamuflażem obiekt, nawet, jeśli już zostanie wykryty, będzie sprawiał widzeniu centralnemu problemy przy identyfikacjiczasem na tyle duże, iż ignorujemy, to coś, co nie pasuje do listy zagrożeń, jaką w kontekście danej sytuacji generuje nasz mózg. Prócz tego, nawet gdy obiekt zostanie rozpoznany, trudniej jest ustalić kierunek jego ruchu i prędkość. Kamuflaż tego typu po raz pierwszy zastosowano na szeroką skalę podczas I wojny światowej w malowaniu okrętów i statków transportowych (tzw. Dazzle Camouflage - fotografia powyżej), później znalazł też zastosowanie jako kamuflaż bunkrów, czołgów i samolotów aż wreszcie jako wzór maskujący na tkaninach, z których szyto namioty i umundurowanie.

 

Kamuflaż Splinter A Norweski kamuflaż M/98
 Kurtka typu parka w kamuflażu Splinter A          Norweska bluza w kamuflażu M/98


Klasycznym przykładem tego typu kamuflażu był niemiecki drugowojenny wzór Splinter (szczególnie w wersji "A"), włoski M29, brytyjski Denison Smock Pattern oraz radziecki Ameba, zaś do najbardziej reprezentatywnych współczesnych kamuflaży deformujacych należą szwedzki wzór M/90francuski CCE oraz norweski M/98 (fotografie powyżej).


Typy pośrednie


Wśród tkanin pokrytych maskującym wzorem, jakie produkowano na przestrzeni ostatniego stulecia, stosunkowo niewiele stanowi czyste typy mimetyczne bądź deformujące. Znacznie częściej mamy do czynienia z typami pośrednimi, gdzie jedna z opisanych wyżej metod kamuflowania dominuje w większym lub mniejszym stopniu.

Najistotniejsze parametry, które determinują skuteczność danego kamuflażu w aspekcie mimetycznym bądź deformującym:

1. Wielkość plam. Im pojedyncze plamy są większe, tym lepiej rozbijają sylwetkę, jednak zarazem zmniejszają zdolność do wtapiania się w szum kolorystyczny otoczenia. Najlepszym wyjściem byłoby więc połączenie w jednym wzorze plam dużych (ang. macro-pattern) i małych (ang. micro-pattern), czego pierwsze próby podjęli Niemcy jeszcze przed II wojną światową dodając do kamuflażu Splinter zielone kreski wielkości igieł świerku ("tzw.deszczyk") oraz rozwijając zaawansowane wzory kamuflażowe Waffen SS, które wyprzedziły swoją epokę.

2. Kolorystyka i kontrasty. Generalnie zarówno w przypadku kamuflażu mimetycznego jak i deformującego należy dobrać kolory tak, aby występowały one w otoczeniu, gdzie zamierzamy być trudno wykrywalni. Kontrastowość poszczególnych kolorów także jest zazwyczaj parametrem pożądanym, szczególnie dla efektu deformującego. Wyobraźmy sobie kamuflaż złożony z plam w 4 odcieniach zieleni, które różnią się od siebie minimalnie - już z kilku metrów będzie wyglądał jak jednolita plama zieleni, co czyni cały projekt pozbawionym sensu. Znacznie korzystniejsze byłby w tym przypadku wykorzystanie zieleni jasnej, zieleni ciemnej, khaki i czerni. Z drugiej strony kolory zbyt kontrastowe mogą zniweczyć efekt mimetyczny, czemu w niektórych wzorach starano się zaradzić zmiękczając kontury plam / przejścia między kolorami.

3. Częstotliwość, z jaką powtarza się wzór. Jak nie trudno się domyślić wzór kamuflujący nadrukowany na materiale nie jest unikalny na całej jego powierzchni, lecz stanowi zwielokrotnienie pojedynczego modułu o określonych wymiarach. Częstotliwość, z jaką wzór się powtarza wynika z rozmiarów matrycy, która dokonuje nadruku a także z przyjętych założeń projektowych. Zarówno dla efektu mimetycznego jak i deformującego korzystne jest, aby pole pojedynczego modułu było możliwie jak największe, przy czym dla efektu deformującego ma to decydujące znaczenie. W przypadku ludzkiej sylwetki wystarczy, aby polem tym był np. kwadrat o wymiarach około 50x50 cm. Jednak jeśli umieścimy unikalną sekwencję wzoru kamuflującego w powielanym kwadracie o boku około 15 cm, to powtarzalność tą bez trudu wychwyci nasze oko, postrzegając ją jako nienaturalną ciągłość na tle nieregularnej przestrzeni. Problem ten widać szczególnie wyraźnie m.in. w polskim wz.93 Pantera, który, mimo nie najgorszego doboru wielkości plam i kolorów (choć te aspekty także można by poprawić), wiele traci właśnie przez powtarzalność.


Najnowsze trendy

Koniec lat 90’ i pierwsza dekada XXI w. to czas fascynacji tzw. kamuflażami digitalnymi (ang. digital-camouflage) zwanych też popularnie „cyfrowymi” lub „pixelowymi”. Koncepcja stojąca za ich wprowadzeniem zakładała komputerowe przetwarzanie zdjęć wybranego terenu lub po prostu wybranej palety barw w określonych proporcjach, tak, aby w efekcie końcowym uzyskać uśredniony wzór złożony z tysięcy miniaturowych prostokątów w 3-4 kolorach. Celem tego procesu wspartego odpowiednim oprogramowaniem miało być możliwie najbardziej optymalne odwzorowanie szumu kolorystycznego otoczenia, co nie jest proste w przypadku projektowania bazującego jedynie na klasycznej obserwacji, wiedzy oraz intuicji projektanta.

 Kamuflaż CADPAT Kamuflaż MARPAT
               Bluza w kamuflażu CADPAT               Bluza w kamuflażu MARPAT


Pierwszym państwami, które wprowadziły ten typ kamuflażu były Kanada (wzór CADPAT) oraz Stany Zjednoczone (wzór MARPAT, następnie UCP i AOR), później tendencja ta zaznaczyła się w umundurowaniu jeszcze kilku innych krajów. Czy rzeczywiście kamuflaże te reprezentują aż tak rewolucyjny postęp w stosunku do wzorów „analogowych„ , jak sugerują ich projektanci i pierwsi użytkownicy? Niestety nie ma ku temu merytorycznych przesłanek. Najprościej mówiąc I generacja tzw. kamuflaży cyfrowych to po prostu kamuflaże typu mimetycznego o bardzo rozdrobnionym wzorze - wyjątkowo skuteczne głównie na małych odległościach, mniej na średnich, zaś na odległościach większych (>100 m) niewiele różniące się swą skutecznością od mundurów w barwach typu oliwka, coyote-brown czy khaki.

Przyczyna tego stanu rzeczy jest dość oczywista - plamy ("piksele") tych wzorów są tak drobne i na tyle równomiernie rozmieszczone, iż mimo odpowiedniej kontrastowości barw już przy średnich odległościach zaczynają się zlewać w jedną plamę koloru zielonego (Cadpat) lub brunatno-zielonego (Marpat) czy szarego (UCP). Ten praktyczny brak makro-wzoru sprawia, iż kamuflaże "cyfrowe" I generacji nie zapewniają odpowiedniego efektu deformującego i pod tym względem są krokiem wstecz wobec wielu kamuflaży "analogowych" ery zimnej wojny.

Sylwetka w kamuflażu MARPAT
   MARPAT - widoczny deficyt makro-wzoru


Kolejna sprawa to same "pixele", które otoczono mgiełka tajemnicy, tworząc technologiczny mit "digital camo". Powód ich zastosowania jest banalny i nie ma nic wspólnego ze skutecznością – po prostu taki mikro-wzór najłatwiej generować (na bazie danych z fotografii cyfrowej) i drukować na tkaninie właśnie w formie pixeli, lecz jeśli chodzi o pożądany efekt to równie dobrze mogłyby to być np. nieregularne "kropki", "kleksy" czy nieforemne wielokąty.

Oddając sprawiedliwość projektantom wzoru CADPAT i innych kamuflaży "cyfrowych" I generacji należy podkreślić rzeczywiście bardzo dobre odwzorowanie szumu kolorystycznego otoczenia. Efekt ten jednak drastycznie traci na znaczeniu, gdy jesteśmy obserwowani z odległości większej niż kilkanaście metrów i wówczas brak efektu deformującego przeważa na szali zysków i strat.

Wyjścia z tego cyber-impasu można szukać na dwa sposoby. Pierwszy to kamuflaże cyfrowe II generacji, przy projektowaniu których  pomysł przetwarzania fotografii terenu w "pixelowy" wzór rozwinięto w ten sposób, aby efekt końcowy łączył w sobie cechy kamuflażu mimetycznego i deformującego. We wzorze takim nierównomiernie rozsiane drobne plamy naśladują kolorystyczny szum otoczenia i stanowią mikro-wzór, a ich gęściejsze skupiska o tym samym lub zbliżonym kolorze tworzą makro-wzór rozbijający sylwetkę. Co więcej sam mikro-wzór może być generowany także w postaci kropek lub miniaturowych wielokątów / fraktali, co jest znacznie bliższe formom występującym w naturze niż prostokątne piksele.

Pencott - Hyde Definition
Kamuflaż Hyde Definition - PenCott. Widoczny mikro i makro-wzór.


Koncepcję tę wcielają w życie współcześni liderzy wśród prywatnych firm projektujących kamuflaże - Hyperstealth, Roggenwolf, Hyde Definition czy Digtal Concealment Systems. Podobną drogą poszli też Włosi, którzy wprowadzili do swej armii wzór Vegetato oraz Finowie opracowując swój najnowszy wzór kamuflażowy M/05

 Fiński kamuflaż M/05 - jeden z lepiej dopracowanych kamuflaży cyfrowych II generacji. Widoczny mikro i makro-wzór.


Efekty tych prac są zróżnicowane - od wyjątkowo udanych po rozczarowujące w praktyce, przy czym najczęściej obserwowanym problemem jest nie dość wyraźny makro-wzór, którego uzyskanie bardzo trudno pogodzić z mikro-wzorem na poziomie kamuflaży cyfrowych I generacji. Tymczasem część projektantów próbuje stosować plamy jeszcze drobniejsze niż pixele znane ze wzorów CADPAT czy MARPAT, co generalnie jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia i rzadko przynosi dobre rezultaty. 

 
Cyfrowa Flora
Rosyjski kamuflaż Cyfrowa Flora, jeden z najmniej udanych kamuflaży cyfrowych II generacji - głównie z powodu nadmiernego rozdrobnienia wzoru i zbyt małych kontrastów, przez co mikro-wzór zlewa się w jednolite plamy, a makro-wzór jest niedostatecznie podkreślony.


Druga metoda jest prostsza i co najmniej równie skuteczna, choć zarazem potencjalnie niewygodna z punktu widzenia politycznej poprawności. Polega ona bowiem na czerpaniu inspiracji czy wręcz naśladowaniu wzorów kamuflażowych stosowanych przez Waffen SS podczas II wojny światowej. Drogą tą już w latach 80’ poszli Niemcy w swoim wzorze Flecktarn, Duńczycy we wzorze M/84, a stosunkowo niedawno także Rosjanie we wzorach o nazwach, które nie pozostawiają miejsca na domysły: SS-lato, SS-wiosna, SS-jesień. Kamuflaże te najczęściej można zobaczyć na popularnych maskałatach „Partizan” i "Chimara" stosowanych głównie przez snajperów i jednostki Specnazu.

      Maskałat Partizan - kamuflaż SS-lato


Inne popularne w Rosji kamuflaże: Skol, Izłom, Toczka, FlecktarnD czy Sewer także czerpią z doświadczeń Waffen-SS, choć w tym przypadku pośrednio, gdyż są to modyfikacje wspomnianych kamuflaży niemieckich i duńskich. Historia zatoczyła koło, ale przyczyna tego stanu rzeczy bynajmniej nie leży w niepoprawnym sentymencie. Rzecz po prostu w tym, iż kamuflaże, które opracował dla Waffen SS prof. Johann Georg Otto Schick, to wciąż jedne z najlepszych projektów zapewniających równocześnie doskonałe właściwości mimetyczne i deformujące (łączenie mikro i makro wzorów), a dzięki sporej różnorodności modeli, jakie opracowano na przestrzeni lat 1938-1945, można bez trudu odnaleźć optymalny wzór dla niemal dowolnego krajobrazu. Mimo upływu 70 lat wzory te nie ustępują skutecznością najnowszym projektom "cyfrowym", a niejednokrotnie nad nimi górują choćby w takich aspektach jak racjonalny dobór wielkości i kształtów plam czy wybór odcieni.

Na osobną wzmiankę zasługuje kamuflaż MultiCam projektu firmy Crye Precision, który choć nie wpisuje się w opisane trendy, stał się w ostatnich latach niezwykle popularny zarówno wśród użytkowników cywilnych jak i wojskowych. Przy jego opracowaniu również wykorzystano cyfrową analizę i przetwarzanie zdjęć terenu, jednak celem projektantów było stworzenie kamuflażu uniwersalnego, który dzięki odpowiedniej kolorystyce i przejściom tonalnym będzie niejako przejmował kolorystykę otoczenia. Możliwości takie stwarza światło odbijane od otoczenia oraz sam proces percepcji kolorów, w którym znaczną rolę odgrywa uzupełnianie przez mózg niepełnej informacji, jaką dostarcza ludzkie oko. Dzięki tym dwóm zjawiskom w tej samej, odpowiednio dobranej palecie barw raz zdaje się dominować kolor zielono-szary innym razem beżowo-brązowy.

MultiCam MultiCam
         MultiCam na tle ściany
           MultiCam na tle suchej łąki


Niestety w praktyce nie działa to tak dobrze jak w teorii i na zdjęciach przygotowanych przez działy marketingu. Swój sukces Crye Precision zawdzięcza głównie dzięki trwającym już ponad 10 lat działaniom w Afganistanie, gdzie paleta kolorystyczna kamuflażu MultiCam okazała się jedną z najlepiej dobranych do tamtejszego krajobrazu. Jest to jednak klasyczny efekt mimetyczny nie mający wiele wspólnego z zakładaną uniwersalnością, a w krajobrazie strefy umiarkowanej czy w mieście typowym dla cywilizacji zachodniej MultiCam wypada wyraźnie słabiej niż inne, dedykowane dla danego terenu wzory.  

 
MultiCam vs british DPM and australian camo
 MultiCam (pierwszy z lewej) w zestawieniu z bardziej tradycyjnymi kamuflażami "leśnymi" m.in. z brytyjskim DPM.


Inną słabością kamuflażu MultiCam są stosunkowo niewielkie kontrasty między kolorami i dość mocno rozdrobniony wzór, przez co ciężko wyodrębnić duże plamy i rozbicie sylwetki praktycznie nie występuje.

Trzeba jednak podkreślić, że mimo rozczarowania, jakie przynosi konfrontacja teorii i marketingu z praktyką, MultiCam jako kamuflaż uniwersalny wypada znacznie lepiej niż amerykański, armijny UCP (Uniwersal Camouflage Pattern). Poza tym MultiCam to świetny kamuflaż na jesienne miesiące w strefie umiarkowanej a także na wszelkiego rodzaju tereny "suche" typu podszycie lasów sosnowych czy wyższe partie gór.


Naturalne ograniczenia

Niestety, mimo niemal wieku rozwoju i setek dobrych pomysłów, żadna tkanina pokryta kamuflażowym wzorem nie uczyni z nas filmowego Predatora. Przyczyn, z powodu których nawet najlepiej zaprojektowane kamuflaże zawodzą, jest wiele. Jedną z najczęstszych jest niekorzystny kąt padania światła i jego nadmierna lub zbyt mała intensywność.

Wzór kamuflażowy najlepiej spełnia swe funkcje, gdy zarówno maskowany obiekt jak i tło są oświetlone pod tym samym kątem i odbijają światło równie intensywnie, a źródło światła znajduje się za plecami obserwatora. Tylko wówczas kolory i kontury wzoru są wystarczająco intensywne i (zakładając prawidłowy ich dobór) zgodne z obrazem otoczenia. Problem w tym, iż takie ustawienie rodem z portretowej fotografii zdarza się w realnych sytuacjach dość rzadko.

Cadpat - niekorzystne światło
CADPAT - światło optymalne
Wzór CADPAT - światło z niekorzystnego kierunku całkowicie niweluje działanie tego skądinąd świetnego kamuflażu. Ten sam kamuflaż, ten sam teren, ta sama pogoda i czas, jedynie kadr z innego kierunku. Widoczny kolor i wzór.


Dodatkowo liście oraz trawy są półprzezroczyste, przez co same dobrze oddają kolory niemal niezależnie od kierunku oświetlenia, czego nie można powiedzieć o tkaninie munduru. Gdy światło pada w kierunku przeciwnym do obserwacji, obiekt będzie ciemniejszy niż otoczenie, zaś zbyt intensywne światło zgodne z kierunkiem obserwacji rozświetli obiekt bardziej niż otaczające go liście i trawy.

Rosyjski FlektarD w intensywnym słońcu Rosyjski FlektarD - światło optymalne
 T-shirt w rosyjskim wzorze FlecktarnD - zbyt intensywne światło zniwelowało właściwości deformujące i mimetyczne kamuflażu.  Ten sam kamuflaż parę kroków dalej - tym razem widać niemal idealne dopasowanie do palety kolorystycznej terenu.


Najlepiej widać to w lesie, gdzie z powodu nieregularnych prześwitów w koronach drzew poruszające się obiekty raz obserwujemy oświetlone z boku, raz od tyłu, przez co częściej widzimy samą zacienioną lub rozświetloną sylwetkę niż pokrywający ją kolor i wzór. Na marginesie - warto też pamiętać o znaczeniu światła, gdy oceniamy skuteczność poszczególnych kamuflaży na podstawie fotografii. Dość często na forach i portalach poświęconych umundurowaniu publikowane są zdjęcia, na podstawie których można sobie wyrobić mylny pogląd na temat skuteczności poszczególnych wzorów kamuflażowych. Najdoskonalszy dla danego terenu wzór będzie wyglądał gorzej od przeciętnego, jeśli ten pierwszy sfotografujemy pod światło, nadmiernie oświetlony lub w cieniu a drugi w warunkach optymalnych. Poza tym w pewnej odległości i przy niekorzystnym oświetleniu wszystkie wzory wyglądają niemal tak samo.

Prócz tego trzeba brać pod uwagę broń, sprzęt i oporządzenie, jakie żołnierze noszą na wierzchu odzieży maskującej – to także nie poprawia działania kamuflażowych wzorów, podobnie jak blaknięcie nadruku wraz ze zużyciem i każdym kolejnym praniem.

Fińscy żołnierze w pełnym oporządzeniu
 Fińscy żołnierze w pełnym oporządzeniu dobranym bez dbałości o kolorystykę - w takim przypadku rola kamuflażu, zwłaszcza w jego aspekcie deformującym, staje się marginalna.


Na koniec trzeba też wspomnieć o kroju odzieży, który zazwyczaj wymaga zszycia razem wielu drobnych fragmentów materiału (naszywane kieszenie, patki, podwójne warstwy-wzmocnienia itp.), a te przy masowej produkcji są dobierane przypadkowo, co przy skrajnie niekorzystnym układzie może całkowicie zniweczyć efekt makro-wzoru.



Źródła fotografii:
www.henrikc.dk
www.militaryphotos.net

 

--> Oferta odzieży w kamuflażu w sklepie Militaria.pl

Sprawdź popularne produkty:

 

Więcej porad z kategorii: Odzież i obuwie

zamknij